Infoday Coalition: Θερμοκηπιακές μονάδες υδροπονίας και ανθρώπινο δυναμικό: ανάγκες και προοπτικές ανάπτυξης στη Δυτική Μακεδονία
- ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΡΕΛΛΑΣ
- 6 Απρ
- διαβάστηκε 5 λεπτά
Έγινε ενημέρωση: 8 Απρ
Με μεγάλη επιτυχία και ευρεία συμμετοχή πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, 4 Απριλίου 2026, στο Αμφιθέατρο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης, η ενημερωτική ημερίδα που διοργάνωσε το ευρωπαϊκό έργο COALition (Horizon Europe) και οι Έλληνες εταίροι του: το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης , τo Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Δυτικής Μακεδονίας και το Ινστιτούτο Δίκαιης Μετάβασης Ελλάδας. Η εκδήλωση συνδιοργανώθηκε με τον Δήμο Κοζάνης, σε συνεργασία με το έργο GREENSMARTMED και την υποστήριξη του ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας.
Η ημερίδα στόχευε στην ανάδειξη της υδροπονίας ως βασικού πυλώνα μετασχηματισμού του πρωτογενούς τομέα, εστιάζοντας σε δύο κρίσιμα κενά που εντόπισε το έργο COALition: την ανάγκη για ενημέρωση γύρω από τις επενδυτικές ευκαιρίες και την επιτακτική ανάγκη για εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας και Πρόεδρος του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Δυτικής Μακεδονίας, Γεώργιος Αμανατίδης, ο οποίος εισηγήθηκε τον ρόλο πρωτογενή τομέα στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της Δυτικής Μακεδονίας, ο Δήμαρχος Κοζάνης, Γιάννης Κοκκαλιάρης, ο Αντιδήμαρχος Βασίλειος Παπαποστόλου και ο Πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Δ. Μακεδονίας, Θεόδωρος Σιόγκας, που εξέφρασαν την απόλυτη στήριξη τους σε τέτοιες πρωτοβουλίες.
Αναλυτικές Παρουσιάσεις Ομιλητών
Φίλιππος Μπαντής (Επίκουρος Καθηγητής ΠΔΜ)
Ο Φίλιππος Μπαντής ανέλυσε τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στη γεωργία, επισημαίνοντας ότι η αύξηση της θερμοκρασίας και η συχνότητα ακραίων φαινομένων καθιστούν τον πρωτογενή τομέα εξαιρετικά ευάλωτο. Το βασικό πρόβλημα που εντόπισε δεν είναι μόνο η μείωση της παραγωγής, αλλά η έντονη αστάθεια των αποδόσεων, η οποία αυξάνει το ρίσκο για τους παραγωγούς και επηρεάζει ολόκληρη την αγροδιατροφική αλυσίδα.
Ως λύση πρότεινε τη μετάβαση στη γεωργία ελεγχόμενου περιβάλλοντος (CEA), όπου τα θερμοκήπια επιτρέπουν τον έλεγχο συνθηκών όπως η θέρμανση, ο δροσισμός και ο φωτισμός. Υπογράμμισε ότι ο συνδυασμός θερμοκηπίου και υδροπονίας δημιουργεί ανθεκτικά συστήματα που διασφαλίζουν σταθερή παραγωγή και υψηλή αποδοτικότητα στη χρήση των πόρων, μετατρέποντας ένα απρόβλεπτο κλίμα σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον παραγωγής.
Αγγελική Ζήγρα (Γεωπόνος, Επιστημονική Συνεργάτιδα ΕΚΕΤΑ)
Η Αγγελική Ζήγρα παρουσίασε το έργο COALition, το οποίο εστιάζει στην ενίσχυση της καινοτομίας και των δεξιοτήτων σε περιφέρειες που βρίσκονται σε καθεστώς δίκαιης μετάβασης. Στο πλαίσιο του έργου υλοποιούνται συγκεκριμένα ερευνητικά υποέργα, εκ των οποίων ένα αφορά την ανάπτυξη ενός έξυπνου και αυτόνομου πιλοτικού συστήματος κάθετης καλλιέργειας στη Δυτική Μακεδονία, βασισμένου σε κλειστού τύπου υδροπονία εντός ειδικά διαμορφωμένου οικίσκου τύπου isobox.
Το πιλοτικό αυτό σύστημα ενσωματώνει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και ειδικότερα φωτοβολταϊκά συστήματα, για την ενεργειακή κάλυψη της μονάδας, αντιμετωπίζοντας έτσι την πρόκληση της υψηλής κατανάλωσης ενέργειας. Παράλληλα, μέσω προηγμένων αισθητήρων και αυτοματισμών, παρακολουθεί και ρυθμίζει κρίσιμες παραμέτρους, όπως η θερμοκρασία, η υγρασία και τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα (CO2), επιτρέποντας την παραγωγή προϊόντων με μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και αυξημένη αποδοτικότητα.
Δρ Γεώργιος Ντίνας (Κύριος Ερευνητής ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ)
Η ανάπτυξη βιώσιμων θερμοκηπιακών μονάδων υδροπονίας στη Δυτική Μακεδονία αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη για τον μετασχηματισμό του πρωτογενούς τομέα, όπως υπογράμμισε στην εισήγησή του ο Δρ Γεώργιος Ντίνας, Κύριος Ερευνητής του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ. Με τον αγροτικό κλάδο να πιέζεται ασφυκτικά από το αυξανόμενο κόστος ενέργειας και νερού, αλλά και τις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, η μετάβαση σε ένα μοντέλο κλιματικά ουδέτερο έως το 2050 —σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις της Πράσινης Συμφωνίας— θεωρείται μονόδρομος. Η στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο» θέτει τις βάσεις για μια παραγωγή που συνδυάζει την ποιότητα με την προστασία του περιβάλλοντος, καθιστώντας την καινοτομία απαραίτητο εργαλείο για την οικονομική βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
Στο επίκεντρο αυτής της μετάβασης βρίσκεται η ενσωμάτωση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), όπως η αξιοποίηση βιοαερίου από αγροκτηνοτοφικά υπολείμματα και η χρήση φωτοβολταϊκών συστημάτων για την κάλυψη των αναγκών θέρμανσης και ψύξης των μονάδων. Μέσω πρωτοπόρων ερευνητικών έργων όπως το SUSTDEV, καθίσταται πλέον δυνατός ο άμεσος υπολογισμός του αποτυπώματος άνθρακα ανά μονάδα προϊόντος, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να εναρμονιστούν με τον Εθνικό Κλιματικό Νόμο και να δημοσιεύουν ετησίως τις εκπομπές τους. Παράλληλα, καινοτόμα συστήματα όπως η ενυδρειοπονία (ALGAEREVIVE), που συνδυάζει την καλλιέργεια φυτών με την εκτροφή ιχθύων και μικροαλγών, ανοίγουν νέους ορίζοντες για μια κυκλική γεωργία υψηλής αποδοτικότητας.
Τέλος, ο Δρ Ντίνας ανέδειξε τη σημασία της πιστοποίησης και της διαφάνειας, επισημαίνοντας ότι οι ετικέτες «αποτυπώματος άνθρακα» (PCFs) αποτελούν κρίσιμο εργαλείο για τη διαφοροποίηση των προϊόντων στην αγορά και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης του καταναλωτή. Σε θεσμικό επίπεδο, ο ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ διασφαλίζει την ποιότητα των υποδομών μέσω της διαδικασίας έγκρισης τύπου θερμοκηπίων, η οποία είναι απαραίτητη για τη νόμιμη εγκατάσταση και λειτουργία σύγχρονων μονάδων. Η συνολική αυτή προσέγγιση, που συνδέει την εφαρμοσμένη έρευνα με τις ανάγκες της αγοράς, στοχεύει στη δημιουργία ενός αειφόρου παραγωγικού μοντέλου που θα θωρακίσει την αγροτική παραγωγή της περιοχής απέναντι στις μελλοντικές προκλήσεις.
Δημήτρης Ραδόπουλος (Γεωπόνος – Παραγωγός)
Ο Δημήτρης Ραδόπουλος ανέλυσε την ελληνική αγορά κηπευτικών, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα και μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές. Επισήμανε ότι οι καταναλωτές αναζητούν πλέον ποιοτικά και ασφαλή τρόφιμα, γεγονός που δημιουργεί νέες ευκαιρίες για την υδροπονία.
Σημείωσε ότι υπάρχει μεγάλο περιθώριο ανάπτυξης, αρκεί να υπάρχει σωστή στόχευση στην αγορά και διασφάλιση των πωλήσεων. Ως κύριους κινδύνους ανέφερε τη λάθος επιλογή ποικιλιών και την έλλειψη εργατικού δυναμικού, τονίζοντας ότι η υδροπονία πρέπει να συνοδεύεται από επαγγελματικό branding και αξιοπιστία στις παραδόσεις.
Ευθύμιος Καραστάθης (Αγρότης Υδροπονίας)
Ο Ευθύμιος Καραστάθης παρουσίασε την τεχνική λειτουργία της δικής του υδροπονικής μονάδας στο Δρέπανο Κοζάνης, η οποία εκτείνεται σε 4.000 τ.μ.. Εξήγησε αναλυτικά τα συστήματα που χρησιμοποιεί, από τον μεταλλικό σκελετό και τη θέρμανση έως την κεφαλή υδροπονίας που ελέγχει αυτόματα την υδρολίπανση και το θρεπτικό διάλυμα.
Η παρουσίασή του κατέληξε στο ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί, καθώς ο άνθρωπος παραμένει ο κρίσιμος παράγοντας λειτουργίας. Τόνισε ότι η έλλειψη καταρτισμένου προσωπικού αποτελεί πραγματικό εμπόδιο, καθώς η εκπαίδευση εντός της επιχείρησης είναι δαπανηρή, καθιστώντας τα στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης επιτακτική ανάγκη.
Ευαγγελία Πιστόλα (Γεωπόνος)
Η Ευαγγελία Πιστόλα ανέδειξε το «θερινό συγκριτικό πλεονέκτημα» της Δυτικής Μακεδονίας, εξηγώντας ότι οι ηπιότερες θερμοκρασίες της περιοχής μειώνουν το κόστος ψύξης το καλοκαίρι. Αυτό επιτρέπει τη σταθερή παραγωγή όταν άλλες περιοχές αδυνατούν λόγω καύσωνα, εξασφαλίζοντας καλύτερες τιμές και αποκλειστικότητα στην αγορά.
Για να αξιοποιηθεί αυτό το πλεονέκτημα, πρότεινε τη σύνδεση της κατάρτισης με την πραγματική εργασία μέσω πρακτικής άσκησης μέσα σε λειτουργούντα θερμοκήπια. Η πρότασή της περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός τοπικού οικοσυστήματος και δικτύου μονάδων που θα θωρακίζει την επιχειρηματικότητα μέσω της συνεργασίας.
Συμπεράσματα και Μήνυμα για το Μέλλον
Το κοινό συμπέρασμα της ημερίδας ήταν ότι η μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο απαιτεί συνεργασία και δημιουργία τοπικού οικοσυστήματος. Η επένδυση στους ανθρώπους μέσω στοχευμένων προγραμμάτων κατάρτισης είναι η μόνη οδός για να θωρακιστούν οι επενδύσεις και να αποκτήσει η περιοχή έναν ισχυρό αγροδιατροφικό κλάδο.
Παράλληλα με τις εργασίες, λειτούργησε ενημερωτικό Info Point του έργου GREENSMARTMED, ενισχύοντας τον διάλογο για την πράσινη και έξυπνη επιχειρηματικότητα.
Ευχαριστούμε όλους όσους συμμετείχαν και συνέβαλαν σε αυτόν τον σημαντικό διάλογο για το μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας.
Σχόλια